الف- تعریف چوب : 


چوب، از نظر گیاه شناسی، بخش جامد و سخت زیر پوست ساقه درخت یا دیگر گیاهان چوبی است که به شکل بافت آوندی وجود دارد.
چوب یک ماده جامد متخلخل فیبری شکل است که دارای ساختمانی با یاخته های سازمان یافته و در عین حال ناهمگن است. بطور معمول چوب از تنه یک درخت بدست می آید که خود از 2 قسمت تشکیل شده است:
  1. چوب برون یا چوب جوان که معمولا رنگ آن روشن بوده و قسمت فعال تنه درخت را تشکیل می دهد، زیرا انتقال مواد غذایی بین ریشه و برگها را به عهده دارد.
  2. چوب درون یا چوب پیر است که معمولا تیره رنگ تر از چوب جوان است. سلولهای این قسمت غیرفعال بوده ولی با ذخیره مواد استخراجی و حفظ استحکام، زندگی درخت را تداوم می بخشند.
در شکل زیر ساختار تنه یک درخت با نمایش برش های مختلف عرضی، مماسی و شعاعی نشان داده شده است:




چوب ابتدا، ماده‌ای حیاتی برای ساخت ابزارهای اولیه، خانه و قایق برای حرکت در رودها بود. سپس، برای ساخت اکثر اشیا و ابزارهای سودمندی که انسان قرنها برای پیشرفت زندگی خود به آنها متکی بود، به کار رفت. بخشی از فناوری چوب بر اثر تلاش صنعتگران باقی مانده، ولی بیشتر آن ناچار از بین رفته و با مواد و روشهای دیگر که نتیجه انقلاب صنعتی بشر است، جایگزین شده‌است.


ب- کاربرد چوب : 
.
از جمله مهم‌ترین کاربردهای چوب، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از چوب در ساخت مصنوعات چوبی
استفاده از چوب برای اعضای باربر
استفاده از چوب برای نماسازی و تزئین
استفاده از چوب برای کارهای کمکی در ساخت و ساز، مانند قالب سازی، چوب بست و...

علل کاربرد فراوان چوب در زمینه های مختلف را می توان در هر یک از مزایای زیر جستجو کرد:
  • خواص مكانیكی نسبتا خوب مانند نسبت استحکام به وزن مطلوب و ضربه پذیری مناسب (نسبت استحکام به وزن چوب از فولاد بیشتر است)
  • ارزانی، در دسترس بودن و سهولت ساخت (قیمت جهانی الوار به ازای هر کیلو گرم در حدود 50 سنت است)
  • عایق گرمایی و الکتریکی خوب و جاذب صدا
  • قابلیت پرداخت سطحی، رنگ پذیری، كنده كاری و برش
  • تجدید پذیری مجدد درخت و عدم آلودگی محیط زیست


ج- خواص فیزیکی و مکانیکی چوب :

همانطور که اشاره شد، چوب ها از نسبت "استحکام به وزن" خوبی برخوردارند. باید توجه کرد که استحكام چوب ها به 2 عامل زیر بستگی دارد:
  1. میزان فشردگی الیاف موجود در ساختمان چوب
  2. ضخامت جداره چوب ها


اگرچه چوبی که مقدار الیاف آن بیشتر باشد سخت تر و مستحکم تر است، اما طبیعتا آن چوب سنگین تر نیز خواهد بود.
سبك ترین چوب در طبیعت، چوبی به نام بالسا (Balsa) است که وزن مخصوص آن 0.14 است و استحکام آن در راستای الیاف چوب 73  MPaاست. سنگین ترین چوب نیز متعلق به چوب درخت استرالیایی وادی (Waddy) است که وزن مخصوص آن 1.4 است و در آب غرق می شود.
بر این اساس می توان درختان را به سه دسته تقسیم كرد:
  1. درختان سبك؛ مانند: صنوبر (Spruce)، نم دار (Tilia)، بید (Willow) و سپیدار (Poplar) که بطور متوسط وزن مخصوص آنها در حدود 0.45 است.
  2. درختان متوسط؛ مانند: راش (Beech)، افرا (Maple)، گردو (Walnut) که بطور متوسط وزن مخصوص آنها در حدود 0.6 است.
  3. درختان سنگین؛ مانند: بلوط (Chestnut)، سرخدار (Taxus baccata) و انجیلی (Parrotia persica) که بطور متوسط وزن مخصوص آنها در حدود 0.7 است.
خاصیت مهم دیگری که از نظر مکانیکی در چوب ها مورد توجه قرار می گیرد "سختی چوب" است. سختی چوب، میزان مقاومت چوب در برابر نفوذ یک جسم است و با واحد نیرو N (نیوتن) سنجیده می شود. بنابراین هرچه میزان سختی چوب بیشتر باشد عمل کنده کاری نیز بر روی آن مشکل تر خواهد بود و بالعکس. همانند استحکام، سختی چوب با وزن مخصوص آن رابطه مستقیم دارد.
در جدول زیر سختی چند نوع چوب مختلف ارائه شده است:


نوع درخت نام گونه  درجۀ سختی N کیفیت سختی
نمدار، توسکا، غان، لرگ، سپیدار، انجیر پهن برگان 1.5 - 3 نرم
بلوط، راش، ون، ملچ، گردو، اقاقیا پهن برگان 3 - 6 نیمه سخت
شمشاد، ممرز، انجیلی، زبان گنجشک پهن برگان 6 - 9 سخت
آزوبه، آبنوس، بلوط سبز، کهور، افرا پهن برگان 9 - 20 خیلی سخت
نراد، آپیسا، کاج امریکائی، سرو پهن برگان 1 - 2 نرم
کاج جنگلی، کاج دریایی، لاریکس پهن برگان 2 - 4 نیمه نرم
سرخدار، ارس، رزبین، کندرسر پهن برگان 4 - 9 سخت
 
"رنگ چوب" نیز از دیگر خواص مورد توجه در چوب ها است. همانطورکه گفته شد درون چوب از بیرون آن تیره تر است و لایه هایی تشکیل شده در چوب بهاره نیز روشن تر از چوب تابستانه هستند. رنگ چند چوب مهم عبارتند از:
تبریزی (سفید)، صنوبر (کرم)، شمشاد (زرد لیموئی)، اوکالیپتوس (قهوه ای مایل به قرمز)، گردو (خاکستری مایل به قهوه ای تیره)، آبنوس (سیاه)
"دوام چوب" نیز از دیگر مشخصات موثر در هنگام انتخاب آن برای کاربردهای مختلف است. بعنوان یک قاعده کلی هر چقدر رنگ چوب تیره تر باشد دوام آن بیشتر است.
در جدول زیر کیفیت دوام برخی از چوب ها فهرست شده است:
نوع درخت نام گونه  کیفیت دوام
بلوط، شاه بلوط، نارون، اقاقیا پهن برگان با دوام
زبان گنجیشک، غان، افرا، ممرز، توسکا، راش، چنار، بید، صنوبر، نمدار پهن برگان کم دوام
ملز، سرو، ارس، کاج، سرخدار پهن برگان با دوام
آپیسه، آساپن (نراد) پهن برگان کم دوام



تاثیر رطوبت بر خواص چوب 

کلیه خواص فیزیکی و مکانیکی چوب نظیر وزن، استحکام، سختی، خاصیت ارتجاعی، کیفیت و دوام بشدت وابسته به درصد رطوبت چوب هستند. رطوبت چوب بصورت درصد مقدار آب موجود در واحد وزن چوب تعریف می شود و به طور معمول نسبت به وزن خشك چوب سنجیده می شود. به طور معمول کلیه خواص چوب در رطوبت 12 درصد بیان می شوند. بدیهی است که با افزایش رطوبت، وزن چوب زیاد شده ولی از سختی آن کاسته می شود. از طرف دیگر رطوبت از عوامل مهم مورد نیاز برای رشد و فعالیت عوامل بیولوژیكی مخرب چوب، همچون حشرات و قارچ ها است. رشد و فعالیت حشرات و قارچ ها باعث كاهش دوام و كیفیت چوب می گردد. همچنین رطوبت در رنگ پذیری، چسب خوری و حتی اره كشی چوب نیز تاثیر می گذارد.

 
د- چوب ها و تبادل آنها با رطوبت هوا :

بطور کلی چوب یک ماده جاذب رطوبت (Hygroscopic) است و به رطوبت در حالت های مایع و بخار كاملاً حساس است، یعنی اگر قطعه چوب خشكی در محیط مرطوب قرار گیرد رطوبت را جذب می كند و برعكس. جذب یا دفع رطوبت باعث تغییر شکل و كج شدن محصولات چوبی می شود. چرا که با جذب یا دفع آب توسط چوب، حجم آن افزایش یا کاهش می یابد. هر یک از این فرآیندها به ترتیب واکشیدگی "جذب رطوبت" و هم کشیدگی "دفع رطوبت" نام دارند.
بطور کلی رطوبت یا همان آب در ساختار چوب به 3 صورت مختلف وجود دارد که عبارتند از:
  1. آب آزاد ، یا آبی كه به صورت مایع در حفره های سلول های چوب وجود دارد و توسط نیروی مویینگی نگهداری می شود. درصد رطوبت با وجود آب آزاد می تواند از 30 تا 200 درصد تغییر کند. یعنی هر چوب كاملا خشك تا 2 برابر وزن خودش می تواند آب جذب كند. لازم بذکر است که این آب در مراحل اولیه خشك كردن چوب از آن خارج می شود.
  2. آب آغشتگی ، این آب در داخل دیواره سلول های چوبی است و به كمك نیروهای جذب سطحی به حالت چسبیده به مولكول های زنجیره سلول قرار دارد. جداسازی این آب از چوب به انرژی بیشتری نسبت به آب آزاد احتیاج دارد. پس چوب ابتدا آب آزاد و بعد آب آغشتگی را از دست می دهد.
  3. آب نهادی ، آبی كه در ساختمان مولكولی غشاء سلولی وجود دارد و جدا كردن آن از چوب مشكل است چرا که باید چوب تجزیه شود. این مقدار آب در اندازه گیری مقدار رطوبت چوب تاثیری ندارد.

با توجه به کلیه موارد فوق لازم است در هنگام کاربرد چوب ها، آنها را خشک کرد. مزایای خشک کردن چوب ها به قرار زیر است:

  • جلوگیری از پیچیدن و یا ترک خوردن چوب
  • مقاومت در برابر باختگی، پوسیده شدن، قارچ زدگی و تغییر رنگ چوب
  • کاهش وزن چوب
  • رنگ پذیری بهتر چوب
  • سهولت کار با چوب نظیر رنده کردن، بریدن و ماشینکاری
  • افزایش استحکام اتصالات چسبی
خشک کردن چوب به 2 طریق طبیعی و صنعتی صورت می گیرد.

در روش طبیعی، چوب در هوای آزاد قرار می گیرد و به مرور زمان رطوبت خود را از دست می دهد. در حالی که در روش صنعتی، با قرار دادن الوارهای چوبی در کوره های خشک کنی آن ها را حرارت داده و رطوبت آنها را به صورت کنترل شده کاهش می دهند.



ر- برخی از انواع چوب و کاربرد آنها :

  • ارسي :

چوبي سخت، معطر، محكم و قوي كه به آساني خم مي شود و زود مي پوسد. چوب ارسی براي مبل سازي كاربرد داشته، همچنین برای خراطي بسيار مناسب است.

  • افرا :

چوب افرا نیمه سنگین و نیمه سخت، خوشکار، سبک، شکننده و قابل تورق است.

از این چوب در ساخت اندام های مصنوعی، خراطی، ساخت مبلمان، ساختمان های چوبی، وسایل موسیقی و لوازم تزئینی استفاده می شود.

  • انجيلي :

چوب انجیلی بسيار سخت و با وزن مخصوص بالاست، شكننده بوده و براي ستون معادن، تونل ها و اشياء مقاوم به سايش نظیر: قرقره، دوك نخ ريسي، پاشنه كفش بكار مي رود.

  • آزاد :

چوب آزاد بدليل وجود خاصيت ارتجاعي و ارتعاشي، در مواردي از جمله ساخت وسايل ورزشي قابل ارتجاع نظیر: تخته پارالل، بارفيكس، پاروي قايقراني و همچنين ساخت وسايل موسيقي (سنتور) كاربرد دارد.

  • آبنوس :

آبنوس درخت سیاه رنگی است با چگالی نسبتاً بالا و بسیار خوش بو. تنه داخلی چوب به رنگ های مختلف زرد، سفید تا قهوه ای و سیاه دیده می شود. این درخت شبیه به عناب است و میوه آن مانند انگور زرد است و برگ آن مانند برگ صنوبر و عریض‌تر از آن است. نوع هندی آن با خطوط سفید و نوع حبشی آن سیاه است. این چوب در مجاورت هوا تیره می‌شود. چوب آبنوس از گرانترین چوب‌ های دنیا است.

چوب این درخت را برای تزئین تاج و تخت پادشاهان و شفای بیماران بكار برده اند. چوب آبنوس به دلیل سختی و استحكام بالا در ساخت وسایلی نظیر انواع مبلمان، میز و صندلی، پیانو مورد استفاده قرار می گیرد.

  • بلوط :

چوبی به رنگ قهوه ای روشن تا تیره، درشت بافت و بادوام است. این چوب نسبتاً نیمه سخت و نیمه سنگین تا سنگین است و در برابر سایش مقاومت زیادی دارد.

چوب بلوط، بهترین چوب برای پاركت، تهیه روكش، تراورس راه آهن و مدل سازی است.

  • تبریزی :

این چوب به رنگ سفید تا كرم روشن است و اغلب لكه های سیاه رنگ و یا قهوه ای دارد. چوبی است نسبتاً نرم و سبك كه دوام زیادی ندارد و كار با آن آسان است.

از چوب تبریزی برای كاغذسازی، كبریت سازی، جعبه سازی و ساخت ادوات كشاورزی استفاده می شود.

  • توت سفید :

رنگ چوب از بیرون سفید و از درون زرد طلایى است. این درخت در اصل در چین و آسیاى شرقى بوده است، اما در ایران، در مناطق مرطوب جنگلى شمال و بسیارى از مناطق معتدلهٔ دنیا کاشته مى شود.

از چوب توت سفید در ساخت روكش، ابزار چوبي منزل، خاتم كاري و ساخت سازهاي موسيقي كاربرد دارد.

  • توسكا :

رنگ این چوب در هنگام قطع درخت، صورتی روشن بوده که پس از خشک شدن کم کم به رنگ نارنجی در می آید. چوب توسکا نسبتا نرم و خشک و در مقابل ضربه و فشار مقاوم است.

چوب توسکا در قایق سازی، جعبه سازی و منبت کاری مورد استفاده قرار می گیرد.

  • چنار :

چوبی است نیمه سخت و سنگین، بادوام، راست تار و با قابليت ميخ خور خوب. رنگ چوب چنار سفید روشن تا قرمز مایل به قهوه ای است كه لكه های قهوه ای صدفی دارد. 

از چوب چنار برای ساخت درب های اماكن متبركه، دسته ابزار، صندلی، غربال و صندوق استفاده می شود.

  •  راش :

این چوب به رنگ صورتی مایل به قهوه ای، دارای دوک های ظریف و لکه های قهوه ای رنگ پر مگس می باشد.

از چوب راش بیشتر برای کارهای درشت، مثل تاج مبل استفاده می شود.

  • زبان گنجشک (ون) :

رنگ این چوب عموماً زرد ملایم است. چوب زبان گنجشک دارای مقاومت و سختی مناسب، نسبتا ارزان و دارای قابلیت فرم پذیری مناسب.

از چوب زبان گنجشک برای ساخت قطعات چوبی مانند قاب و فریم تابلوها، عصا، راكت تنیس استفاده می شود.

  • ساج (تیک) :

چوبی است به رنگ قهوه ای_طلایی تا قهوه ای پررنگ با خط های سیاه كه بسیار سنگین و بادوام است.

از چوب ساج در صنعت كشتی سازی، صنایع ظریف به خصوص خاتم كاری، ساخت ابزار آزمایشگاهی، روكش گیری، قسمت های بیرونی و داخلی ساختمان موارد مصرف فراوانی دارد.

  • سرخدار :

چوبي سخت و سنگين، مقاوم در برابر حشرات.

چوب سرخدار در منبت كاري، قايق سازي و ساخت مصنوعات تزئيني كاربرد دارد.

  • سرو :

رنگ این چوب قرمز مايل به قهوه اي است. این چوب بسيار نرم و سبك بوده و به آساني قابل كار كردن و رنگ آميزي مي باشد.

از چوب درخت سرو بيشتر براي پوشش داخلي ديواره ها در كابين و ساختمان استفاده مي شود.

  • شمشاد :

چوب شمشاد به دلیل تراكم بالای آوندها و لیف های آن، دارای چگالی بالا می باشد.

از این چوب در كارهایی مانند خاتم كاری و منبت كاری و نیز ساخت ادوات مهندسي و لوازم خانگي استفاده می شود.

  • كاج :

چوبي نرم، راست تار، سبك و كم دوام است که زود مي پوسد، و از آن براي ساخت جعبه، مبلمان و همچنين كاغذسازي استفاده مي شود.

از چوب درخت کاج برای جعبه سازی، ساخت مبل و همچنین کاغذسازی استفاده می شود.

  • گردو :

چوبی ریز بافت به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای تا قهوه ای تیره و دارای نقوش زیبا و نسبتا بادوام است. این چوب نیمه سنگین و نیمه سخت بوده و در مقابل فشار، خمش و کشش مقاوم است. از خواص دیگر چوب گردو می توان به تنوع رنگ، مقاومت خوب چوب، بافت ریز و مقاوم، برخورداری از نقوش زیبا و هم کشیدگی متوسط اشاره کرد. ضمن آنکه گردو خوش رنگ است و به خوبی رنگ و لاک را می پذیرد.

از این چوب بیشتر در کارهای هنری و تزئینی، تهیه روکش، خراطی، ساخت مبل، ساخت آلات موسیقی، قنداق تفنگ، مجسمه سازی، منبت کاری، خاتم سازی و معرق استفاده می شود.

  • گلابی (امرود) :

رنگ این چوب قرمز روشن (صورتی) با زمینه قهوه اى و بدون نقش و گاهى منقوش است. این درخت از آستارا تا گرگان می روید و در کردستان و لرستان نیز گونه هاى مختلف آن وجود دارد.

از چوب گلابی در ساخت ابزارهاي چوبي دقيق مانند "خط كش"، قاب سازي و ادوات چوبي و همچنين در ساخت مهر بكار مي رود.

  • لاله درختی :

چوبی با بافت های نزدیك و متراكم، به رنگ زرد که به دلیل كیفیت عالی در ساخت انواع مبلمان قیمتی، ظروف چوبی، جعبه ها، اسباب بازی بكار می رود.

  • ماهون :

چوبي نيمه سخت و نيمه مستحكم با سنگيني متوسط كه از آن براي ساخت مبلمان گران قيمت استفاده مي شود. چوب ماهون از جمله زيباترين چوب هاي جهان است.

  •  ملچ :

چوبی به رنگ قهوای مایل به قرمز است و گاهی اوقات رگه های سبز رنگی در آن دیده می شود. چوبی درشت بافت، نیمه سخت و نیمه سنگین، نسبتا بادوام و در برابر ضربه و خمش مقاوم است.

چوب ملچ در درجه اول مناسب برای صنایع روکش سازی می باشد، این چوب بیشتر در قایق سازی، ساخت وسایل ورزشی، در و پنجره و تخته سه لائی استفاده می شود.

  •  ممرز :

چوبی ریز بافت به رنگ سفید تا سفید مایل به كرم می باشد. این چوب سخت و نیمه سنگین است و در مقابل ضربه و سایش مقاومت دارد.

چوب ممرز در كاغذسازی، چوب سازی، واگن سازی، ساخت تخته فیبر، دسته ابزار و چوب های تونلی از آن استفاده می شود.

  •  نارون :

چوبي محكم، سنگين، سخت و انعطاف‌ ناپذير است. چوب نارون بيرون آن ارزشى ندارد ولى چوب درون آن با ارزش است.

از چوب نارون مى‌توان در ساختن کرجي، بشکه، زين، چرخ گاري، بعضى قطعات ماشين‌ها، پارکت‌سازى استفاده نمود.

  • نراد :

چوبي به رنگ سفيد تا سفيد مايل به كرم، تا قهوه اي مايل به صورتي است. چوبي سبك، نرم، كم دوام، راست تار و داراي نقوش زيبايي است.

از چوب نراد در كارهاي ساختماني، قفسه سازي، بسته بندي استفاده مي شود.

 


اتصالات : برای اتصال پنل های چوبی به هم و به دیگر پنل ها در کار ( مخصوصا برای الوارهای روسی که برای ساخت خانه های چوبی استفاده می شوند)، نیاز به یکسری اتصالات در شکل ها و زوایای مختلف دارید که بهترین آنها را می توانید در سایت زیر بیابید.


                                                                                سایت معرفی اتصالات






مطالب در حال بروز رسانی است ...

برای کسب اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشید :
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید     ,   این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید   . شماره تماس های ما را نیز در بخش تماس با ما بیابید.


برای مشاهده شرکت های ثبت شده به سامانه ثبت فعالان صنعت چوب ایران مراجعه نمایید.

برای آشنایی با نحوه ثبت خود در سامانه از اینجا اقدام نمایید.


Ezdar Crafts

حاضرین سایت

ما 172 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

نقشه سایت